Ballantine's 17 và 21 khác nhau thế nào? Thêm Glenburgie 18 cho người thích single malt
Tối thứ Sáu tuần trước, một anh khách đứng trước kệ whisky gần mười phút, tay cầm hộp xanh navy, mắt nhìn hộp màu kem, rồi quay sang hỏi mình: "Ballantine's 17 và 21 khác nhau thật không, hay chỉ khác cái hộp?" Câu hỏi đó mình nghe khá thường xuyên, nhất là khi gần Tết. Bài này kể lại những gì mình nếm được từ hai chai đó, cộng thêm một chai ít người biết hơn là Glenburgie 18, để bạn chọn đúng chai cho đúng người.
Ba chai cùng nhà nhưng khác tính cách
Cả ba đều mang tên Ballantine's, đều đến từ Scotland, cùng dung tích 700ml và cùng nồng độ 40%. Nhìn thông số thì giống nhau đến mức dễ nghĩ chúng chỉ khác số tuổi. Thật ra mỗi chai được làm ra cho một kiểu người uống khác nhau.
Blended và single malt, nói cho dễ hiểu
Ballantine's 17 và 21 là whisky pha trộn, tiếng Anh gọi là blended. Bậc thầy pha trộn lấy nhiều loại whisky mạch nha và whisky ngũ cốc từ nhiều nhà chưng cất, rồi phối lại thành một công thức. Glenburgie 18 thì là single malt, nghĩa là chỉ có whisky mạch nha từ một nhà chưng cất duy nhất. Mình hay ví blended như một dàn hợp xướng, còn single malt là một người hát solo.
Con số tuổi trên nhãn nghĩa là gì
Số 17, 18 hay 21 là tuổi của giọt rượu trẻ nhất trong chai, tính từ lúc vào thùng gỗ sồi đến lúc đóng chai. Rượu nằm trong thùng càng lâu thì vị cồn càng dịu, hương gỗ, mật ong và trái cây khô càng rõ. Sau khi đóng chai, rượu không già thêm nữa, nên cất tủ thêm vài năm cũng không biến chai 17 thành chai 21 được.
Ballantine's 17 và 21: khác nhau ở đâu khi uống
Mình rót hai chai cạnh nhau, cùng loại ly tulip, cùng khoảng 30ml, để nghỉ hai phút rồi mới nếm. Khác biệt rõ hơn mình nghĩ.
Ballantine's 17: êm, vani và một làn khói mỏng
Chai hộp xanh navy cho mùi vani và gỗ sồi trước tiên, sau đó là trái cây chín. Vào miệng thấy tròn, ngọt dịu, có chút cay như quế, cuối ngụm thoáng một làn khói rất nhẹ. Hãng ghi trên hộp là "mượt như nhung", và mình thấy không quá lời. Điểm trừ: người mê whisky khói sẽ thấy chai này hơi hiền.
Ballantine's 21: mật ong đậm hơn, cam thảo ấm hơn
Chai hộp kem có màu rượu sẫm hơn hẳn, dưới đèn vàng ánh lên màu đồng. Mùi mật ong và táo chín rõ ngay, vào miệng có vị cam thảo cay ấm, hoa thạch nam, vỏ cam và một chút khói. Hậu vị dài hơn chai 17 khá nhiều. Nhưng thật lòng mà nói, nếu bạn uống với nhiều đá thì phần lớn khác biệt đó sẽ biến mất, khá phí.
Glenburgie 18: mảnh ghép làm nên vị ngọt của Ballantine's
Có một chi tiết thú vị in ngay trên hộp chai 17 và 21: cả hai đều dùng mạch nha Glenburgie làm "trái tim", tạo vị ngọt như mật ong. Glenburgie 18 chính là phần trái tim đó được đóng chai riêng.
Nhà chưng cất có từ năm 1810
Glenburgie nằm ở thị trấn Forres, vùng Speyside, một vùng ven sông Spey nổi tiếng với whisky ngọt và nhiều trái cây. Chai 18 năm này là số 001 của bộ Ballantine's Single Malt Series, lần đầu hãng tách riêng những mạch nha chủ lực ra để người uống thấy từng mảnh ghép.
Vị táo đỏ và mật ong, gần như không khói
Mùi táo đỏ và lý chua đen, vị béo mịn như mật ong, thêm chút cam ngọt. Gần như không có khói. Một người bạn mình thử xong bảo "ngọt như kẹo", nửa khen nửa chê. Mình thì thấy đây là chai dễ chịu nhất trong ba chai nếu bạn mới làm quen single malt.
Nên chọn chai nào cho từng người và từng dịp
Không có chai nào "ngon nhất" cho tất cả. Bảng dưới là cách mình hay gợi ý cho khách.
| Tiêu chí | Ballantine's 17 | Glenburgie 18 | Ballantine's 21 |
|---|---|---|---|
| Kiểu rượu | Blended | Single malt | Blended |
| Vị nổi bật | Vani, gỗ sồi, khói nhẹ | Táo đỏ, mật ong | Mật ong, cam thảo |
| Hợp uống với đá | Rất hợp | Một viên đá to | Một viên đá to |
| Hợp làm quà cho | Sếp, đối tác, họ hàng | Người thích sưu tầm | Người lớn tuổi, đối tác lâu năm |
Biếu Tết đối tác và người lớn
Với quà biếu trang trọng, Ballantine's 21 nói được nhiều nhất mà không cần giải thích. Nếu cần biếu nhiều người cùng lúc, Ballantine's 17 là lựa chọn an toàn hơn, ai cũng biết tên và dễ uống. Glenburgie 18 hợp với người nhận đã quen whisky, thích thứ gì đó khác biệt so với chai quen thuộc trên bàn tiệc.
Tự uống hoặc mở cho bạn bè
Bàn đông người, trời nóng, có đá: chọn Ballantine's 17. Tối ngồi nói chuyện chậm rãi với một hai người bạn: Glenburgie 18 hoặc 21 năm, rót nguyên chất trong ly tulip.
Cách uống và bảo quản chung cho cả ba chai
Ba chai khác tính cách nhưng cách chăm sóc thì gần như giống nhau.
Ly, nhiệt độ và lượng rót
Ly tulip 180–250ml cho uống nguyên chất, ly rocks 250–300ml khi thêm đá. Để rượu ở nhiệt độ phòng 18–22°C, rót khoảng 30ml mỗi lần. Nhỏ vài giọt nước lọc giúp hương mở ra, nhất là với Glenburgie 18. Với 40% cồn, khoảng 3 ly 30ml là nhiều người bắt đầu ngà ngà, nên uống chậm, có đồ nhắm và không lái xe sau đó.
Bảo quản sau khi mở nắp
Để chai đứng, chỗ thoáng mát, tránh nắng. Rượu mạnh chưa mở không có hạn sử dụng. Mở rồi thì vặn chặt nắp và nên uống hết trong một đến hai năm, chai càng vơi thì hương càng nhanh nhạt.
Tổng kết
Nếu chỉ nhớ một điều: Ballantine's 17 dễ uống và dễ tặng, Ballantine's 21 sâu và trang trọng hơn, còn Glenburgie 18 là chai dành cho người tò mò muốn biết vị ngọt của Ballantine's đến từ đâu. Mình vẫn hơi phân vân không biết mình thích 21 hay Glenburgie hơn, có lẽ tuỳ tâm trạng từng tối. Nếu bạn ở TP.HCM và muốn cầm thử cả ba chai trên tay trước khi chọn, cứ ghé Shop Rượu Thủ Đức Đỗ Mai, nhìn tận mắt màu hộp, màu rượu rồi hãy quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Chai 21 năm êm và sâu hơn với mật ong, cam thảo; chai 17 năm tươi hơn với vani và khói nhẹ, dễ uống với đá hơn. Ngon hơn hay không còn tuỳ khẩu vị và cách uống.
Có, đây là single malt của nhà chưng cất Glenburgie được Ballantine's đóng chai trong bộ Single Malt Series; Glenburgie cũng là mạch nha lõi trong Ballantine's 17 và 21.
Ballantine's là whisky Scotland, thương hiệu bắt đầu từ năm 1827 ở Edinburgh, nổi tiếng với dòng whisky pha trộn từ mạch nha và ngũ cốc.
Chưa mở thì không có hạn sử dụng; sau khi mở nên vặn chặt nắp, để đứng nơi thoáng mát và uống hết trong khoảng một đến hai năm.
Biếu người lớn hoặc đối tác quan trọng thì Ballantine's 21, biếu nhiều người thì Ballantine's 17, còn người đã quen whisky và thích khám phá thì Glenburgie 18.
Rượu vang, whisky, cognac và hộp quà chính hãng tại Shop Rượu Thủ Đức Đỗ Mai — giao nhanh, thanh toán VietQR.
