So sánh Glenfiddich 12 Our Original và Amontillado: chai xanh hay đỏ?
Tuần trước một người bạn nhắn hỏi mình: Glenfiddich 12 sao giờ có hai chai, một xanh một đỏ, mua cái nào? Mình không trả lời được ngay, nên tối thứ Bảy mở cả hai, rót cạnh nhau và ghi lại những gì nếm được. Bài này là bản so sánh Glenfiddich 12 Our Original với Glenfiddich 12 Amontillado Sherry Cask Finish theo đúng kiểu một người uống bình thường, không phải chuyên gia chấm điểm.
Hai chai cùng 12 năm, cùng một nhà máy
Cả hai đều là single malt, tức whisky chỉ làm từ lúa mạch mạch nha và chưng cất tại một nhà máy duy nhất. Nhà máy đó nằm ở thị trấn Dufftown, vùng Speyside của Scotland, do ông William Grant dựng năm 1887 và tới nay gia đình ông vẫn sở hữu. Cùng nước suối, cùng nồi đồng, cùng tuổi rượu tối thiểu 12 năm. Khác biệt gần như chỉ nằm ở thùng gỗ.
Our Original: chai xanh quen mặt
Chai thuỷ tinh xanh lá, ống giấy màu xanh đá. Rượu được ủ trong thùng sồi Mỹ từng chứa bourbon và thùng sồi châu Âu từng chứa sherry Oloroso, rồi hoà chung trước khi đóng chai ở 40 độ. Đây là chai mà nhiều người, kể cả mình, dùng làm cửa vào thế giới single malt.
Amontillado: chai đỏ ủ thêm một chặng
Chai thuỷ tinh trong, ống đỏ rượu vang, nhãn ghi Special Edition Twelve. Sau 12 năm trong thùng sồi từng chứa sherry, rượu được chuyển sang những thùng từng chứa Amontillado, một kiểu sherry khô thơm hạt rang của vùng Jerez, Tây Ban Nha, để ủ hoàn thiện. Đóng chai ở 43 độ.
So sánh Glenfiddich 12 qua màu, mùi và vị
Mình rót mỗi chai 30ml vào ly tulip giống nhau, để nghỉ hai phút, nếm nguyên chất trước rồi mới nhỏ nước.
Màu rượu và mùi
Chỉ nhìn màu đã thấy khác. Bản xanh vàng rơm nhạt như nước trà hoa cúc, bản đỏ hổ phách đậm, đưa lên đèn vàng thấy ánh đồng. Mùi bản xanh là lê chín, táo xanh và chút kem; bản đỏ là nho khô, sung khô, vỏ cam ngâm đường và một chút hạt rang. Đặt hai ly cạnh nhau, mũi mình bị bản đỏ kéo đi trước vì nó đậm hơn hẳn.
Vị và hậu vị
Bản xanh nhẹ, tươi, ngọt mạch nha, hậu vị ngắn và sạch, kiểu uống xong muốn rót thêm. Bản đỏ tròn và dày hơn trong miệng, có hạnh nhân, mật ong, cuối ngụm cay ấm với quế và tiêu, hậu vị kéo dài gấp đôi. Ba độ cồn chênh lệch cảm nhận được rõ ở cổ họng, nhưng không gắt. Nhỏ vài giọt nước vào bản đỏ thì mọi thứ dịu xuống và mùi trái cây khô bung lên đẹp nhất.
Bảng so sánh nhanh hai chai
Gom lại cho dễ nhìn, đây là những điểm khác nhau chính giữa hai chai.
Thông số và cảm nhận
| Tiêu chí | Our Original (chai xanh) | Amontillado (chai đỏ) |
|---|---|---|
| Thùng ủ | Bourbon và sherry Oloroso | Thùng sherry, ủ thêm thùng Amontillado |
| Nồng độ | 40% | 43% |
| Hương vị chính | Lê, táo xanh, kem, mạch nha | Nho khô, sung khô, hạnh nhân, quế |
| Cách uống hợp nhất | Nguyên chất, đá, pha soda | Nguyên chất, vài giọt nước, 1 viên đá to |
| Hợp với ai | Người mới, uống thường ngày | Người đã quen whisky, uống chậm |
Chọn chai nào cho dịp nào
Thật ra mình không thấy chai nào hơn chai nào. Hai chai trả lời hai câu hỏi khác nhau.
Khi nào chọn chai xanh
Khi bạn mới uống whisky, khi cần một chai để trong nhà rót cho khách, khi trời nóng và muốn pha ly highball với soda lạnh. Bản xanh dễ tính, uống kiểu nào cũng ổn, và hiếm ai chê. Nếu tặng mà không rõ khẩu vị người nhận, đây cũng là lựa chọn an toàn.
Khi nào chọn chai đỏ
Khi bạn đã uống bản xanh vài lần và muốn biết một tuổi rượu có thể khác đi thế nào chỉ nhờ thùng gỗ. Chai đỏ hợp những tối se lạnh cuối năm, hai ba người ngồi lâu, có miếng sô cô la đen hay vài hạt điều. Ống đỏ cũng rất hợp làm quà Tết. Có một điểm trừ: chai đỏ không hợp pha cola hay soda, pha vào là phí phần hương đắt giá nhất.
Muốn thử thêm: hàng xóm Balvenie và người anh em Grant's
Đã so hai chai Glenfiddich rồi thì mình nghĩ nên biết thêm hai cái tên cùng nhà.
The Balvenie 12 DoubleWood nằm ở giữa
Nhà máy Balvenie nằm ngay cạnh Glenfiddich, cùng gia đình William Grant. Balvenie 12 DoubleWood cũng ủ thùng sồi Mỹ rồi chuyển sang thùng sherry, nhưng vị nghiêng hẳn về mật ong và vani. Mình xếp nó ở giữa: đậm hơn chai xanh, mềm và ngọt hơn chai đỏ, vẫn 40 độ. Còn Grant's Triple Wood là whisky pha trộn của cùng gia đình, dễ mua và dễ pha cola, hợp bàn tiệc đông người hơn là ngồi nhâm nhi. Nếu tiện đường, bạn cứ ghé Shop Rượu Thủ Đức Đỗ Mai để đặt các chai cạnh nhau, so tận tay cả ống lẫn màu rượu.
Tổng kết
Nếu chỉ được chọn một, mình chọn theo cách sẽ uống. Uống thường xuyên, uống với đá, mời khách nhiều: chai xanh Our Original. Uống chậm, thích vị trái cây khô và gia vị, hoặc cần món quà nổi bật: chai đỏ Amontillado. Còn phân vân thì mua chai xanh trước, quen vị rồi mới lên chai đỏ để thấy rõ sự khác biệt. Đặt trên web thì shop giao hỏa tốc trong ngày tại TP.HCM, kịp cho buổi tối cuối tuần.
Câu hỏi thường gặp
Bản xanh Our Original 40 độ, ủ thùng bourbon và sherry Oloroso, vị tươi với lê và kem. Bản đỏ Amontillado 43 độ, ủ thêm trong thùng sherry Amontillado nên màu đậm hơn, vị trái cây khô và gia vị.
Nên bắt đầu với bản xanh Our Original vì nhẹ, dễ uống và hợp cả uống với đá hay pha soda; bản đỏ để dành khi đã quen vị whisky.
Nhãn ghi Special Edition Twelve, nghĩa là phiên bản đặc biệt bên cạnh bản 12 năm thường, nên hàng thường về theo đợt chứ không đều như bản xanh.
Hai nhà máy nằm sát nhau ở thị trấn Dufftown, vùng Speyside, và cùng thuộc gia đình William Grant. Balvenie 12 DoubleWood ngọt mật ong hơn, nằm giữa hai bản Glenfiddich 12 về độ đậm.
Bản đỏ Amontillado có ống màu đỏ nổi bật, hợp không khí lễ Tết và người nhận đã quen whisky; bản xanh hợp người mới hoặc khi bạn không rõ khẩu vị người nhận.
Rượu vang, whisky, cognac và hộp quà chính hãng tại Shop Rượu Thủ Đức Đỗ Mai — giao nhanh, thanh toán VietQR.
